استفاده از کراتین استخراجشده از مو در بازسازی مینا: چشمانداز جدید در دندانپزشکی ترمیمی
مقدمه
مینای دندان بهعنوان سختترین بافت بدن، فاقد توانایی ذاتی برای بازسازی است. سایش، پوسیدگی و فرسایش اسیدی منجر به از دست رفتن تدریجی مینا میشود. درمانهای موجود مانند کامپوزیتها یا وارنیشهای فلورایدی تنها به تقویت موقت ساختار باقیمانده محدود میشوند. اخیراً پژوهشگران دانشگاه King’s College London با الهام از ساختارهای زیستی، موفق به توسعهی رویکردی نوین بر پایه کراتین استخراجشده از مو و پشم برای بازسازی مینا شدهاند.

مبانی علمی
کراتین نوعی پروتئین فیبری است که در مو، پشم و ناخن وجود دارد. این پروتئین دارای گروههای فعال و ساختارهایی است که میتوانند بهعنوان اسکافولد زیستی برای رسوب یونهای معدنی (کلسیم و فسفات) عمل کنند. در محیط دهان، این کراتین اصلاحشده قادر است:
- به سطح دندان متصل شود
- کانالهای توبولی باز را پوشش دهد
- به تدریج زمینه رسوب بلورهای مشابه آپاتیت را فراهم کند
نتایج آزمایشگاهی و بالینی اولیه
در محیط in vitro، استفاده از کراتین منجر به تشکیل لایه معدنی همگن با سختی نزدیک به مینای دندان شد.
این لایه توانست حساسیت عاجی را به شکل قابلتوجهی کاهش دهد.
نتایج حیوانی و نمونههای محدود انسانی نشان دادهاند که این لایه مقاومت خوبی در برابر اسید دارد.
مزایا نسبت به روشهای رایج
1. زیستسازگاری بالا: کراتین منشاء طبیعی دارد و عوارض جانبی حداقلی گزارش شده است.
2. ترمیم شبهمینا: برخلاف فلوراید که بیشتر جنبه پیشگیری دارد، این روش ساختار بلوری ایجاد میکند.
3. کاهش حساسیت دندانی: با مسدود کردن توبولهای عاجی.
4. پتانسیل استفاده روزمره: امکان ادغام در خمیر دندان یا ژلهای خانگی.
محدودیتها و چالشها
دادههای بالینی هنوز محدود هستند.
دوام بلندمدت این لایه در محیط دهان (بهویژه در شرایط pH پایین) نیازمند مطالعات بیشتر است.
تولید انبوه و اقتصادی کراتین اصلاحشده هنوز در مراحل تحقیق و توسعه قرار دارد.
چشمانداز آینده
بر اساس گزارشها، انتظار میرود طی ۲ تا ۳ سال آینده نخستین محصولات تجاری حاوی کراتین (خمیر دندان و ژلهای ترمیمی) وارد بازار شوند. این فناوری میتواند نقطه عطفی در مدیریت پوسیدگی اولیه و درمان غیرتهاجمی حساسیت دندانی باشد.
نتیجهگیری
فناوری مبتنی بر کراتین استخراجشده از مو و پشم، مسیری نوین در دندانپزشکی زیستی ارائه میدهد که میتواند مرز میان پیشگیری و بازسازی را تغییر دهد. اگرچه برای ورود گسترده به بالین به کارآزماییهای بیشتر نیاز است، اما چشمانداز این روش میتواند انقلابی در درمانهای ترمیمی آینده ایجاد کند.
منابع (References)
1. King’s College London. Toothpaste made from hair provides natural route to repair teeth. News release, Aug 2025. Link
2. Washington Post. Keratin extracted from hair could naturally repair tooth enamel, scientists say. Aug 15, 2025. Link
3. Live Science. Keratin extracted from sheep’s wool repairs teeth in breakthrough enamel regeneration study. Aug 2025. Link
4. Dental Tribune International. Hair-derived keratin toothpaste: a natural enamel repair revolution. Aug 2025. Link
5. Sky News. Toothpaste made with hair naturally repairs tooth enamel, scientists discover. Aug 2025. Link








